Beşyüz yılı aşkın bir eğitim ve öğretim geçmişinin ulaştığı
aşama:
Galatasaray Üniversitesi…
Bugünkü adıyla Galatasaray tarihte ilk kez 1481
yılında Sultan II. Beyazıd tarafından Galata Sarayı adıyla bir Enderun okulu olarak kurulmuştur.
Okul, bugünkü Galatasaray Lisesi’nin bulunduğu yerde eğitime başlamıştır. Amaç, Devletin
çeşitli yönetim kademelerine memur yetiştirmekti. Çalışkan ve yetenekli gençler orta dereceli bir
okulda eğitiliyor ve yüksek derecedeki Enderun’a gönderiliyordu. Yatılı, düzenli ve çağın
gerektirdiği eğitimi veren Galata Sarayı’ndaki Saray kelimesi, devlet işlerinin görüldüğü
idare merkezi ve yüksek derecede Enderun okulu anlamındadır. Günümüze kadar adını, geleneksel
yapısını ve işlevini sürdüren tek eğitim kurumu Galata Saray’dır.
Tabii her kurum gibi
Galata Sarayı da bazı duraklamalar, gerileme ve yeni atılımlar yaşamıştır.
1838 yılında
mevcut bina yeniden inşa edilmiş ve Galata Sarayı, Tıbbiye-i Şahane’ye dönüştürülmüştür.
Öğretim dili Fransızca olan bu yüksek okuldan ilk Türk kadın ebeler ile sağlık alanında Devlete
hizmet veren kişiler yetişmiştir. Böylece sivil öğretim alanında batı bilimine yönelişin önemli bir
adımı atılmıştır. 1868 yılında bugünkü Galatasaray’ın üçüncü aşamasını oluşturan Mekteb-i
Sultani hizmete açılmıştır. Fransızca öğretime ağırlık veren bu okulun kurulması için büyük çaba
sarfedenlerden biri, tıbbiye-i şahane’den mezun, o dönemin Hariciye nazırı ve daha sonra
Sadrazam olan Keçecizade Fuat Paşa, diğeri ise Ali Paşa’dır. Tarihi okul ile işlevsel,
mekansal ve beşeri bağlantıya mensup gençlerin yatılı bir düzende birlikte ve tam bir vicdan
özgürlüğü içerisinde eğitildikleri bir eğitim ve öğretim kurumu olmuştur. 1874 yılında Sultan
Abdülaziz’in iradesiyle Mekteb-i Aliye-i Sultaniye adı altında toplanan ve Galatasaray Hukuk
Mektebi, Galatasaray Mülkiye Mühendisliği Mektebi ve Galatasaray Edebi Mektebi’nden oluşan üç
tane yüksekokul açılmıştır. Bu yüksekokulların idari örgütü ile ders programları Sorbonne
Üniversitesi’ne uygun bir şekilde yapılmıştır. Özellikle Mekteb-i Hukuk, günümüzün hukuk
fakültelerinin tarihi gelişimi bakımından Batı’daki emsalleri gibi öğretim veren bir okul
olmuştur.
Mekteb-i Aliye-yi Sultaniye 1877 yılında Darülfünun-u Sultaniye adını almış ve
bünyesinde ayrıca, Devletin üst düzey memurlarının bilgi ve kültür düzeylerinin yükseltilmesi
amacıyla kurslar da düzenlenmiştir.
Galatasaray, büyük Atatürk ve kadrosunun gerçekleştirdiği
yeni devlet düzeniyle birlikte Cumhuriyet Lisesi olarak hizmet vermeye devam etmiş ve Galatasaray
Lisesi adını almıştır.
Üniversite – Tarihçe – Galatasaray Eğitim ve Öğretim
Kurumu
Galatasaray Eğitim Vakfı’nın girişimleriyle gerçekleşen ve 14 Nisan 1992 tarihli
anlaşmayla kurulan yükseköğretim kurumumuz, Haziran 1994 tarihine kadar Galatasaray Eğitim Öğretim
Kurumu adı altında faaliyet göstermiştir. 6 Kasım 1992 tarih ve 21397 sayılı Resmi Gazete’ de
yayınlanarak yürürlüğe giren Kurum Statüsü, 6 Haziran 1994 tarih ve 3993 sayılı kanunun 6.
maddesiyle yürürlükten kaldırılmıştır. Galatasaray Eğitim ve Öğretim Kurumu, kamu tüzel kişiliğine
sahip ve ilköğretim, lise ve yükseköğretimin çeşitli kademe ve bölümlerinden oluşan entegre bir
eğitim-öğretim kuruluşu olarak üniversite statüsünü alıncaya dek geçen 19 ay süresince, Başkan Prof.
Dr. Yıldızhan YAYLA, Türk Başkan Yardımcısı Prof. Dr. Barlas TOLAN, Fransız Başkan Yardımcısı Annie
PETIT, Mühendislik ve Teknoloji Yüksekokul Müdürü Prof. Dr. Ethem TOLGA ve Galatasaray Lisesi Müdürü
Prof. Dr. Erdoğan TEZİÇ ve Genel Sekreter Doç. Dr. Yalçın ÇAKALIR’dan oluşan Yönetim Kurulu
tarafından, 1992 tarihli uluslararası anlaşma, Kurum Statüsü ve Eşit Temsilli Komite kararlarına
uygun şekilde alınan kararlar çerçevesinde faaliyetini sürdürmüştür.
Üniversite –
Tarihçe – GS Eğitim Vakfı ve Üniversite Projesi
Galatasaray Lisesi mensuplarının
kurduğu dernek, kulüp ve benzeri kuruluşlar kendi alanlarında olumlu çalışmalar yapmaktadır. Ancak,
faaliyet alanı içerisine girmediğinden hiçbir kuruluş eğitim olgusu üzerinde ağırlıklı olarak
duramıyordu. Sadece Milli Eğitim Bakanlığı’nın bütçe olanaklarına bağlı olarak faaliyet
gösteren Galatasaray Lisesi’nin eğitime ilişkin gereksinimleri ve hedefi dar koşulları aşıcı
konumdaydı. Bu olgunun bilinciyle 1980 başlarında bir grup Galatasaraylı,Sayın İnan KIRAÇ’ın
girişimiyle eğitime yönelik yeni bir örgütlenme çalışmasına girişti. 29 Aralık 1981 tarihinde
girişimin önderi İnan Kıraç’ın başkanlığında GALATASARAY EĞİTİM VAKFI kuruldu.
Vakıf,
kurulduğundan bugüne “başlangıç” maddesinde öngörülen amacı çok başarılı bir şekilde
yerine getirmektir. Bu madde aynen şöyledir: “Mezun oldukları, feyz aldıkları, ülkeye büyük
değerler yetiştirmiş olan, 500 yıllık şerefli bir geçmişe sahip bulunan Galatasaray Lisesi’ne
şükran borçlarını ödemek, bu yararlı ve tarihi eğitim kurumunun varlığını daha da geliştirerek
muhafazasını sağlamak, bu kurumdan daha binlerce Türk gencinin feyz almasını temin ederek, Türk
kültür ve eğitimine katkısını artırmak,Lise’nin yerine getirmekle mükellef olduğu resmi eğitim
hizmetlerini daha üst düzeyde sürdürmek arzu ve heyecanıyla bir Eğitim Vakfı kurulmuştur. ”
Vakıf, 10 yıl içerisinde Lise ve Camiaya büyük katkılar yaparken, üniversite projesi de yavaş yavaş
gündeme gelmeye başlamıştı. Zaten Galatasaraylıların çoğunun gönlünde üniversite
yatmaktaydı.
1989 yılında Vakıf İkinci Başkanı Sayın Yiğit OKUR, Yönetim Kurulu’na bir
rapor sunarak, Vakfın çalışma programının daha rasyonel esaslara dayanmasını teklif etti. Bu raporda
çalışma grupları yer almaktaydı. Grupların biri de “Üniversite Komisyonu” idi.
Üniversite Komisyonu Başkanı Büyükelçi Coşkun KIRCA, üyeler ise Prof.Dr.Yıldızhan YAYLA, Prof.Dr.
Barlas TOLAN, Prof.Dr. Erdoğan TEZİÇ, Prof.Dr.Tahsin YÜCEL,Prof.Dr.Niyazi ÖKTEM,Prof.Dr.Ethem
TOLGA,Prof.Dr.Haluk ERKUT ve Levent DİLMAÇ idi. Komisyon yoğun bir şekilde çalışmalara başladı ve
özellikle Sayın Büyükelçi Coşkun KIRCA ile Sayın Prof.Dr.Barlas TOLAN’ın özverili
çalışmalarıyla kısa zamanda ayrıntılı bir proje ve program düzenlendi. Hazırlanan program, hemen
Türk ve Fransız yetkililere tevdi edildi. Başta dönemin Türk Devlet adamları olmak üzere, proje her
iki kanatta da büyük destek gördü. Bunun üzerine 6 Aralık 1991 günü Türk ve Fransız Heyetleri
üniversite protokolünü imzaladılar. Protokolün imzalanmasından önce dönemin Cumhurbaşkanı Turgut
ÖZAL Haziran 1991 tarihinde Elysée Sarayı’nda François MITTERRAND ile yaptığı görüşmede konuyu
gündeme getirmişti. 13 Nisan 1992 yılında bu amaçla Türkiye’yi ziyaret eden Fransa
Cumhurbaşkanı MITTERAND, 14 Nisan 1992′de Galatasaray Lisesi’ne gelerek , Turgut ÖZAL
ile birlikte Türk Dışişleri Bakanı Sayın Hikmet ÇETİN ve Fransız Dışişleri Bakanı Sayın Roland
DUMAS’nın imzaladığı Galatasaray Üniversitesi Kuruluş Belgesi imza töreninde hazır bulundu.
Galatasaray Eğitim Vakfı’nın hazırladığı proje böylelikle uluslararası bir tören ve belgeyle
hukuksal kimliğini aldı. Galatasaray Üniversitesi, Devlet Başkanlarının katılımıyla kurulan ilk ve
tek yükseköğretim kurumudur.
Üniversite – Tarihçe – Galatasaray
Üniversitesi
Galatasaray Egitim ve Öğretim Kurumu, 6 Haziran 1994 tarih ve 21952 sayılı Resmi
Gazete’de yayınlanarak yürürlüğe giren 3993 sayılı kanunla Galatasaray Üniversitesi’ne
dönüşmüştür. Kurum üniversite statüsünü almasına rağmen, entegre eğitim-öğretim kurumu olma
özelliğini korumuş ve Galatasaray Lisesi ile ona bağlı İlkokul ve Rektörlüğe bağlı öğretim birimleri
olarak tanımlanmıştır (K.m.1). Anılan kanunla yüksekokullar yerine fakülteler ihdas edilmiş; böylece
1992 tarihli Anlaşma ve Eşit Temsilli Komite kararları uyarınca “Devlet Bilimleri
Yüksekokulu” ve “Mühendislik ve Teknoloji Yüksekokulu” olarak anılan birimler
yerine aşağıdaki kurumlaşma gerçekleştirilmiştir.
Üniversitemize ulaşmak şehiriçi ulaşım
araçlarıyla çok kolaydır. Taksim / Eminönü yönünden gelecek olanlar için Boğaz hattından giden
herhangi bir belediye otobüsü veya özel halk otobüsü üniversitemizin önünden geçmektedir. Asya
yakasından ulaşım ise, Üsküdar veya Kadıköy’den her 30 dakikada bir kalkan Beşiktaş
vapurlarına binmek suretiyle 15 dakikalık yürüme mesafesindeki vapur iskelesinde inilerek
sağlanabilir. |